Khoai lang Lệ Cần vốn là đặc sản của vùng Lệ Cần, xã Tân Bình (Đắk Đoa - Gia Lai). Vì nổi tiếng nên giống khoai này được trồng ở khắp nơi. Nhưng do chỉ nhân giống bằng dây nên củ không còn nguyên phẩm chất như ban đầu. Trước tình trạng này, Trung tâm Nghiên cứu giống cây trồng Gia Lai đã thực hiện đề tài Phục tráng giống khoai lang Lệ Cần để khôi phục uy tín, chất lượng của giống khoai lang quý này.
Khoai lang Lệ Cần có thân dây to, cứng, lá mọc dài, tán có nhiều thùy màu nâu tím, củ màu đỏ, dài, thuôn. Ruột có màu vàng nghệ nên khi luộc bở vàng ươm, ăn ngọt lịm và bùi. Đặc biệt, giống khoai này chỉ trồng ở vùng Lệ Cần mới có đủ đặc điểm trên. Nếu đem giống đó trồng nơi khác thì bề ngoài tuy giống khoai Lệ Cần, nhưng ruột không có màu vàng và không ngọt, phẩm chất củ giảm rõ rệt. Chính vì vậy, Trung tâm Nghiên cứu giống cây trồng tỉnh đã quyết tâm phục tráng giống khoai lang này, tạo tiền đề cho vùng sản xuất hàng hóa.
Quy trình phục tráng cụ thể như sau: Duy trì, ổn định tính trạng di truyền qua từng thế hệ của cây giống, sử dụng phương pháp ươm trồng từ củ. Trong 3 năm (2008-2010), các kỹ sư thực hiện đề tài đã trồng được nhiều vụ, củng cố được những tính trạng đặc trưng của các dòng, chọn lọc các dòng kháng sâu bệnh hại.
Cùng với quá trình phục tráng giống khoai lang Lệ Cần, đề tài còn tiến hành phân tích hàm lượng khoáng trong đất, thành phần dinh dưỡng của khoai lang được tuyển chọn để thu thập những số liệu cụ thể, phục vụ quá trình canh tác sau này. Qua phân tích mẫu đất tại khu vực xã Tân Bình thấy, một số mẫu ở vùng Lệ Cần có hàm lượng vi lượng cao hơn khu vực khác, đặc biệt là các nguyên tố Mn, Bo, nhờ đó khoai lang mới có chất lượng thơm, ngon.
Nhằm quảng bá và nhân rộng mô hình, ngoài việc nghiên cứu phục tráng, đề tài còn tổ chức hội thảo đầu bờ để nhân dân tham quan học hỏi, biết cách duy trì, phát triển giống khoai lang đặc sản của quê hương.
Ông Nguyễn Xuân Minh, Phó giám đốc Trung tâm Nghiên cứu giống cây trồng Gia Lai cho biết: “Mục tiêu của đề tài là chọn lọc đúng giống khoai lang Lệ Cần; nghiên cứu khả năng cho năng suất, chất lượng cao, cũng như khả năng chống chịu sâu bệnh. Đề tài cung cấp quy trình sản xuất, kỹ thuật thâm canh, tiến tới xây dựng, bảo hộ thương hiệu nhằm nâng cao giá trị sản phẩm khoai lang Lệ Cần”.
